Artikelen

Geschreven door: Mathijs de Graaf
Datum: October 2006

HD, is dat een TV?

We komen de term HD steeds vaker tegen, maar wat het precies is en wat je er aan hebt, dat wordt meestal niet duidelijk gemaakt. De term High Definition wordt veel als reclamewoord gebruikt voor Video apparatuur zoals televisies, videocamera’s, beamers, plasmaschermen en dvd spelers, het heeft daar dus iets mee te maken... Per definitie betekent HD niets anders dan een resolutie.

Resolutie is in de digitale-technologie een term die wordt gebruikt om het aantal gebruikte pixels op bijvoorbeeld een beeldscherm of beamer te beschrijven. Aan de hand van het aantal pixels wordt het beeld opgebouwd dat wij uiteindelijk zien. Resolutie wordt uitgedrukt in getallen zoals bijv. 1024 maal 768. Je kunt het alsware visualiseren als een raster dat op het scherm ligt.

Dit plaatje illustreert een scherm met een resolutie (raster) van 8 maal 8 pixels. Dit scherm zou met in totaal 64 pixels het beeld moeten weergeven. In werkelijkheid hebben zulke schermen veel hogere resoluties, zoals 1366 x 768 waardoor het beeld dat weergegeven wordt uit meer dan 1 miljoen kleine puntjes bestaat (1366 maal 768 = 1.049.088). Hoe meer puntjes (pixels) hoe scherper het beeld weergegeven wordt. HD is een resolutie, een hoge resolutie met grote getallen.

HD is niet één vaste resolutie. Er bestaan (36!) verschillende soorten HD met bijbehorende resoluties. De 2 in Nederland meest toegepaste benamingen van HD standaarden met bijbehorende resoluties zijn:

• HD 720p met een resolutie van 1280x720 pixels
• HD 1080i met een resolutie van 1920x1080 pixels
  

Wat opvalt is dat er een p of een i achter de benaming staat. De p staat voor ‘progressief’, de i voor ‘interlinieer’. Progressief wil zeggen dat alle pixels in het raster tegelijkertijd opgebouwd wordt. Interlinieer wil zeggen dat in een razendsnel tempo eerst de even lijnen in het raster opgebouwd wordt, daarna de oneven lijnen. Het gevolg daarvan is dat er een hogere resolutie ontstaat, HD1080i resulteert dus in nog meer scherpte en detail t.o.v. HD720p. Hierdoor is HD1080i beter geschikt voor bijvoorbeeld natuurfilms, waar men de nadruk legt op een zo realistisch mogelijk beeld.
Maar er zit ook een nadeel aan de HD1080i variant. Door de kleine vertraging die plaatsvind om het beeld in even en oneven lijnen op te bouwen, is dit formaat niet geschikt voor snelle bewegingen zoals in een sportprogramma. HD720p is beter bij snel bewegende beelden, HD1080i levert mooier beeld op maar is meer geschikt voor trage bewegingen zoals een natuurfilm.
In de praktijk wordt er meer gekozen voor HD720p uitzendingen, de progressieve versie.

Interlinieer	Progressief
sterk ingezoemd geinterlenieerd fragment. Het valt op dat de beweging in het been minder mooi is. De achtergrond daarentegen beweegt niet en is daardoor scherper.	sterk ingezoemd progressief fragment. Wat opvalt is dat het beeld van de beweging mooier is, maar de totale scherpte is minder t.o.v. het beeld hiernaast.

Waarom HD, en wat moeten wij daarmee?

In welvarende werelddelen hebben mensen de eigenschap dat ze steeds meer willen. Waren mensen vroeger nog trots op hun 32 cm zwartwit televisie, tegenwoordig kun je pas echt trots zijn als je televisie in de woonkamer meer oppervlakte bevat dan de gordijnen. Beeldschermen worden steeds groter waardoor een film of voetbalwedstrijd veel meer sensatie geeft dan op het ouderwetse 32 cm zwartwit scherm. Grote beeldschermen worden sinds de komst van plasma en lcd tv’s nog meer verkocht. En ze groeien als kool!

De huidige televisie uitzendingen en DVD beelden hebben een resolutie van 720 x 576 pixels. Deze resolutie is zoals je ziet een stuk minder dan hierboven genoemde HD standaarden. Op beeldschermen die niet groter zijn dan een meter resulteert de resolutie 720x576 in een normaal scherp beeld. Maar deze resolutie is niet scherp genoeg voor de echte grote plasma rakkers en beamer projecties. Er werd een nieuwe norm gesteld, zodat uitzendingen films en documentaires ook op deze grote schermen met een prachtig scherp en realistisch beeld opgebouwd uit 1920x1080 puntjes, je huiskamer in stralen. Deze norm kreeg de naam HighDefinition. Dankzij deze hogere resoluties breng je de bioscoopervaring nog dichter bij huis.

Hoe HD bij u thuis op TV

HD is dus simpelweg, beeld van erg hoge kwaliteit. Het WK voetbal in 2006 is gebruikt om HDTV ook in Nederland in de spotlights te zetten. Voor het eerst zonden een aantal kabelmaatschappijen waaronder UPC, Essent en Casema het WK voetbal in Nederland uit in HD720p. Maar om deze uitzendingen in hoge kwaliteit te zien, moest je wel een tv of beamer hebben die deze hoge resolutie aankan. Er werd ontzettend veel reclame gemaakt voor HDTV plasma, LCD schermen en beamers en ze zijn in grote aantallen verkocht.
Maar met alleen een HDTV ben je er nog niet. HDTV heeft een aantal addertjes onder het gras.
Om te genieten van HDTV zijn een aantal dingen noodzakelijk:

• Een plasmascherm, lcdscherm of beamer die de hoge HD resolutie kan weergeven.
• Een kabelmaatschappij die HD beelden aan zijn klanten levert d.m.v. een digitaal televisie abonnement, en/of een HD-DVD speler.
• Een digitale ontvanger om de uitzendingen naar je scherm te sturen. Deze ontvang je bij het digitale televisieabonnent of is los te verkrijgen voor een paar honderd euro.

Om het de consument makkelijker te maken is het keurmerk HD-Ready bedacht:

Dit keurmerk geeft aan dat het betreffende apparaat in staat is om HD beelden weer te geven. Maar zoals je weet zijn er verschillende vormen HD, en dit keurmerk zegt niet dat het apparaat voor meerdere HD formaten klaar is. Momenteel zijn de meeste betaalbare HD schermen in staat om HD720p weer te geven. Deze schermen zijn dus niet in staat om HD1080i beelden tot zijn recht te laten komen. Gezien er nog niet veel HD uitzendingen of HD DVD materiaal in HD1080i verschijnt, maakt dat momenteel misschien niet zoveel uit. Maar wie denkt dat hij met zijn nieuwe HD Ready 720p apparaat de komende 10 jaar vooruit kan heeft het mis. Te verwachten is dat er andere HD formaten gebruikt gaan worden met hogere resoluties.
Buiten het WK voetbal zijn er nog niet veel HD uitzendingen geweest en dat is jammer voor mensen die in het bezit zijn van een HDTV. Sinds kort zijn ook de eerste HD-DVD en Blu-Ray DVD-spelers te koop waarop ook High Definition films af te spelen zijn. Deze films zijn overigens nog schaars. Momenteel is er nog weinig HD beeldmateriaal.

HD materiaal zijn beelden die een resolutie hebben in 1 van de HD standaarden, opgeslagen in een digitaal pakket. HDTV is een voorbeeld dat laat zien dat de TV en Computer dichter naar elkaar toe groeit. Het computerscherm waar je momenteel naar kijkt heeft een hogere resolutie dan de reguliere televisietoestellen. Daardoor is het beeld op een computerscherm scherper en gedetailleerder. Veel computerschermen zijn, gezien ze deze hoge resolutie aan kunnen, geschikt om HD beelden te tonen. Op internet verschijnen daarom steeds meer films in HD formaat. Bijvoorbeeld op de website van Apple kun je gratis HD beeldmateriaal bekijken, zoals korte fragmenten uit bekende en nieuwe films. Wil je een indruk krijgen hoe scherp en gedetailleerd HD films zijn? Neem een kijkje op deze Apple site en bekijk een van de vele fragmenten in HD, gewoon op je eigen PC (of Apple natuurlijk)!