Artikelen

Geschreven door: Mathijs de Graaf m.b.v. www.chip-magazine.nl
Datum: Aug. 2003

Videoprojectors (Beamers) Voor Home Theater Gebruik

Intro
Gezien de prijzen van beamers op dit moment erg dalen, wordt het steeds aantrekkelijker om een beamer aan te schaffen voor Home Theater gebruik.
Dit artikel gaat over beamers voor thuisbioscopen met een prijs rond de 2000 euro.

Klik hier voor mijn beamer aanbiedingen!

Resolutie
Een breedbeeld DVD heeft eigenlijk een resolutie nodig van 1024 X 576, maar de meeste beamers hebben een wat lagere resolutie. Dit kan er voor zorgen dat er wat regels en kolommen af worden gesneden.
De gangbare resoluties van beamers zijn:
SVGA: 800x600
XGA: 1024x768
Deze resoluties worden toegepast op 4:3 verhouding beamers, wat er op neerkomt dat alleen een XGA beamer het volledige beeld van een breedbeeld DVD goed weergeeft.

Hiernaast bestaan er ook 16:9 beamers die aangepaste resoluties hebben.
Let er wel op dat er zogenaamde “kromme” resoluties bestaan, bv. 854 x480 die voor een NTSC weergave bedoeld zijn.

Lichtsterkte
De hoeveelheid lichtopbrengst van een beamer wordt aangegeven met de beruchte ANSI Lumen. In een Home Theater wordt de ruimte altijd verduisterd, waardoor een sterke lichtopbrengst niet nodig is. Sterker nog, te veel ANSI Lumen kan een nadelig effect geven doordat de zwarte delen van het beeld te licht zijn. Bovendien gaat een sterke lichtopbrengst gepaard met een sterkere koeling, wat extra lawaai veroorzaakt.
Alleen als je bij veel licht wilt projecteren, is een hoge lichtopbrengst interessant.

Projector Technieken, LCD en DLP
In de prijsklasse van 2000 euro heeft u de keuze uit beamers met een LCD techniek of DLP techniek. In de hogere klasse wordt gebruik gemaakt van lampentechniek, maar dat houd ik met dit artikel buiten beschouwing.

LCD projectors werken met hetzelfde principe als TFT schermen voor de computer en zijn wat goedkoper dan een DLP projector. Doormiddel van spiegels die voor de lamp staan, wordt het licht in rood blauw en groen gebroken en gaat het gebroken licht door een klein LCD scherm heen. Deze lichtstralen worden uiteindelijk door een X-prisma samengevoegd wat daarna door de projectielens geprojecteerd wordt.

DLP projectors spelen met de traagheid van het oog en projecteert de drie basiskleuren na elkaar. De kleuren raken een DMD chip die bestaat uit allerlei kleine kantelbare spiegeltjes die elk overeenkomt met 1 pixel. De kleurverschillen en helderheid van een pixel worden bepaald door hoe lang of kort het spiegeltje licht naar de projector weerkaatst.
Het kenmerk van DLP projectoren is een hoog contrast en helderder beeld.

Doorgaans zijn DLP projectors wat duurder dan LCD projectors.

Projectiescherm
Het is niet alleen de projector die de kwaliteit van het beeld bepaald, maar ook het projectiescherm.
Er zijn grofweg twee toepassingen voor projectieschermen te onderscheiden: beamers in een donkere thuisbioscoop of presentaties in een wat lichtere ruimte. Voor elke toepassing zijn er speciale schermen die verschillen in het reflectiegedrag.

1. Home Theater: Diffuus Reflectief Compromis-oplossing: Reflecteert naar alle richtingen, geschikt voor tafel- en plafondprojectie. Het licht wordt niet gebundeld, waardoor je een brede kijkhoek hebt. Alleen in het donker krijg je optimaal contrast.	2. Presentaties: Reflectief Plafondprojectie: De hoek waaronder het licht weerkaatst wordt, is gelijk aan de hoek van inval. Het hangt van de weerkaatsende laag van het scherm af hoe groot de bundeling van het licht en de kijkhoek zijn. Goed contrast in lichte omstandigheden.	3. Presentaties: Retroflectief Tafelprojectie: Kleine glasparels kaatsen het licht in de invalsrichting terug. Bundelt het licht ook waardoor de kijkhoek beperkt wordt. Goed contrast in lichte omstandigheden.

Voor ieder doel is er dus een geschikt projectiescherm. Zoals je ziet is de kijkhoek afhankelijk van de reflectiemethode ofwel Gain genoemd. Wanneer de gain factor afneemt, neemt ook de kijkhoek af. Voor een thuisbioscoop is een gain factor van 1 tot 1.5 ruim voldoende.

Een beamer aansluiten
Tegenwoordig hebben beamers een veelvoud aan interfaces tussen beamer en randapparatuur zoals een DVD speler of PC/Laptop:

DVI-D / RGB:
Deze twee aansluitingen zijn bedoeld om de beamer op een PC of Laptop aan te sluiten. De RGB techniek is de ouderwetse analoge beeldaansluiting. Deze is aanwezig op iedere laptop of pc. De DVI-D is de nieuwere digitale manier voor beeld over te dragen. Bij voorkeur moet DVI-D ook gekozen worden, voor een optimale beeldkwaliteit.

Component Video:
Ook wel het YUV-signaal genoemd. De beeldinformatie wordt gescheiden in Y (lichtsignaal), U (2 kleurverschilsignalen; Pb/Cb rood-groen balans) en V (Pr/Cr, blauw-geel balans). Deze methode lijkt op de kleurwaarneming van het menselijk oog.
Dit is de beste manier om beeldsignalen van de DVD-speler over te dragen. Op een DVD disc is het beeld namelijk ook in het YUV signaal opgeslagen.

S-Video:
Ook wel het Y-C signaal genoemd. Deze techniek wordt gebruikt in SVHS-video recorders. Het kanaal Y is verantwoordelijk voor het helderheids- en synchroonsignalen. In het kanaal C ligt de kleurinformatie.
Wanneer u een DVD speler aansluit en u heeft niet de mogelijkheid om gebruik te maken van Component Video, gebruik dan de S-Video aansluiting. Maar let wel, je verliest hiermee beeldkwaliteit.

VIDEO:
Ook wel composiet video genoemd. Dit is de goedkoopste simpelste en slechtste manier om uw apparatuur mee te verbinden. Helderheid, kleur en synchronisatiesignalen worden allemaal gebundeld in 1 enkele kabel. Daarna moet het weer gescheiden worden wat verlies betekent, onscherpte en het flikkeren van kleuren.

Geluid
Een belangrijk punt voor beamers in een Home Theater is het geluid wat ze produceren door de lamp die gekoeld moet worden. Elke beamer heeft een eigen geluid gemeten in Sones.
Ideaal is een Sone tussen 1 en 1,5. Echter er zijn maar weinig beamers die zo weinig geluid geven.
Een Sone van 3 en hoger is al goed te horen tijdens stiltes in de film.

Oorsprong: www.hometheaterweb.nl